امروز به این فکر میکردم که تأثیر زبان بر رفتار انسان ها چه طوریه؟ آیا ممکنه زبان و گرامری که ما استفاده می کنیم، رفتار ما رو تغییر بده؟
همیشه شنیدیم یا خوندیم که حرف زدن ما تأثیر زیادی روی افراد و بیشتر از اون، روی خودمون داره. اما آیا نوع جمله بندی، و تفاوت زبانی که صحبت میکنیم، مثلاً فارسی، انگلیسی یا چینی هم می تونه روی رفتار و زندگی ما تأثیر داشته باشه؟
از اونجایی که زبان بخشی از فرهنگ هر جامعه است، تأثیر زبان بر رفتار انسان دور از انتظار نیست.
نتیجه تحقیقات علمی
یکی از معروف ترین تحقیقاتی که در این زمینه وجود داره، تحقیق دکتر کیت چن، اقتصاددان رفتاری دانشگاه Yale هست.
ایشون با تحقیقاتشون نشون دادن که نوع زبان افراد می تونه بر رفتار اقتصادی اونها مثلاً مقدار پس انداز، رفتار بهداشتی و سلامت و دارایی های دوران بازنشستگی اونها تأثیر بذاره!
دکتر چن ابتدا زبان انگلیسی و چینی رو با هم مقایسه کرد. یک تفاوت جالب در زبان چینی و انگلیسی این هست که در انگلیسی براساس زمان، فعل رو تغییر میدید، مثلاً از حالت گذشته یا آینده استفاده میکنید ولی در چینی این طور نیست.
این مقایسه باعث شد که دکتر چن به دنبال جواب این سؤال بگرده که آیا قواعد زبان روی طرز فکر تأثیر داره؟ او فرض کرد که وقتی شما بین حال و آینده تفاوت قائل باشید، چون آینده دور از شما است، پس انداز سخت تر می شه.
ایشون زبان های دارای حالت آینده و بدون حالت آینده رو در تمام دنیا مقایسه کرد و متوجه شد که مردم در کشورهایی که از زمان آینده استفاده نمیکنن، در زمان شاغل بودن 30 درصد و در زمان بازنشستگی 25 درصد پس انداز بیشتری دارند.
همچنین در کشورهایی که از زمان آینده استفاده نمیکنن، 20 تا 24 درصد کمتر احتمال سیگار کشیدن وجود داشت و میزان چاقی در اونها 13 تا 17 کمتر از افرادی بود که از زمان آینده استفاده میکردن!
مغز من که از این نتیجه سوت کشید، شما چه طور؟ درنتیجه رفتم بیشتر تحقیق کردم و دیدم در مقاله ای که در سال 2019 منتشر شده، گفتن که هنوز نمیشه این فرضیه دکتر چن رو صد در صد تأیید کرد! ولی خب جای تفکر و بحث داره. نظر شما چیه؟
درک ما از مسائل
یک مثال جالب برای این مورد، تشخیص رنگ ها هست. مثلاً در زبان بعضی کشورها تفاوتی بین زرد و نارنجی وجود نداره، یا در زبان بعضی قبائل آفریقایی برای هر نوع رنگ سبز یک اسم جدا وجود داره.
این تفاوت ها باعث تفاوت در درک مغز ما از رنگها میشه و می تونه توی نتایج کارهای هنری هم تفاوت ایجاد کنه.
تأثیر فرهنگی
زبان و فرهنگ از هم جدانشدنی هستن و هر دو بر هم تأثیر دارن. مثلاً فرهنگ ژاپنی به آرامش و ادب مشهور هست، درنتیجه زبان ژاپنی هم از این فرهنگ جدا نمیمونه.
اینکه چه زبانی رو کجا یاد گرفته باشید هم اهمیت داره. مثلاً خود من وقتی فارسی صحبت میکنم، انسان خجالتی تری هستم، اما وقتی انگلیسی صحبت میکنم، خیلی شادتر و شیطون ترم.
شاید دلیلش، شرایطی باشه که توش زبان انگلیسی رو یاد گرفتم. کجا؟ توی کلاس زبان، با جمع دوستان، و با روشهای شاد و گروهی. ناخودآگاه موقع انگلیسی حرف زدن، این رفتار در من بروز پیدا میکنه.
البته باید در این زمینه بیشتر بررسی کنم و ببینم زبان شناسا چی میگن!
جمع بندی
زبان و ساختار اون، روی طرز فکر انسان و درنتیجه بر رفتار و تصمیماتی که انسان در زندگی میگیره تأثیر میذاره. اما معمولاً این تأثیر چیزی نیست که ما از اون آگاه باشیم، بلکه به مرور زمان در ما شکل گرفته. شاید یادگیری یک زبان جدید و قرار گرفتن در فضایی متفاوت بتونه رفتار و آینده ما رو تغییر بده. هنوز هم باید تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام بشه تا ابعاد این تأثیرات مشخص بشه.
شاید این مقاله هم برای شما جالب باشه: 9 کشوری که مردم آنها به زبان انگلیسی مسلط هستن.